konflikt

Konflikty w związku

Dość powszechnie używane dziś określenie „kryzys”, mocno odnajduje się ostatnio w przestrzeni związku. Wiele par świadomie rozpoznaje, iż bariera w komunikacji, porozumieniu czy wzajemnym zrozumieniu, jest tak trudna do pokonania, że decydują się na podjęcie działań służących głębokiej poprawie jakości relacji. Jednym z ważnych oznak kryzysu bywają narastające pomiędzy partnerami konflikty.

Spory pomiędzy małżonkami bywają bardzo wyczerpujące i zajmujące, dlatego niekiedy partnerzy mają poczucie, że tracą siły, motywację i kreatywność w radzeniu sobie z wyzwaniami w relacji. Jest to moment, w którym często dochodzi do świadomego poszukiwania nowych możliwości rozwiązania kryzysu. Zmęczeni małżonkowie zamykają się też w swoich małych osobistych przestrzeniach w poczuciu bezradności i braku sił. W jaki sposób dochodzi do kryzysu w związku? Jak sobie poradzić z konfliktami w relacji? Oto kilka praktycznych wskazówek, które pomogą Wam spojrzeć na konflikt nieco inaczej.

Powszechnie panuje przekonanie, iż konflikty oznaczają, że pomiędzy partnerami przestaje się układać, a ich związek nieuchronnie dosięga kryzysu. Takie podejście często wynika z zakorzenionego w naszej mentalności poczucia, że różnice pomiędzy małżonkami – dzielą. Ponadto już jako małe dzieci uczymy się reagowania na konflikty w gniewie, złości, niejednokrotnie krzyku i kłótni. Tymczasem jedną z najgorszych możliwych sytuacji dla związku jest ta, w której małżonkowie przestają ze sobą rozmawiać. Prowadzi to bowiem do wygasania bliskości, rosnącej obojętności i zanikania zaangażowania. Rzecz jasna kłótnie i wyrzucane sobie w gniewie inwektywy nie pozostają obojętne dla relacji, jednakże ujawnianie się różnic może stanowić wartościową przestrzeń do wzajemnego poznania, zrozumienia, a w konsekwencji porozumienia pomiędzy małżonkami. Aby przekształcić destruktywne dotąd wzorce powtarzane w sytuacjach konfliktowych – trzeba przyjrzeć się obecnym przekonaniom dotyczącym konfliktu w związku. Zrewidować znane nam sposoby reagowania w takich sytuacjach oraz dokonać zmiany w sposobie myślenia i postępowania w sytuacjach ujawniających różnice.

Czym dla Ciebie jest konflikt?

Konflikt pomiędzy dwiema lub więcej osobami to PROCES, w którym aktywność, poglądy, wartości, zachowania, potrzeby jednego partnera napotykają przeciwstawną wartość po stronie drugiego partnera. Samo ujawnienie się różnic nie stanowi powodu do eskalowania konfliktu i wywoływania interakcji z którejkolwiek stron. Możemy przecież funkcjonować razem, mając zupełnie inne podejście do pracy, snu, spędzania czasu wolnego, odżywania się czy gusta dotyczące ubioru. Dopiero, kiedy co najmniej jedna ze stron zaczyna postrzegać ujawnione różnice jako zagrożenie dla swoich potrzeb, wartości i celów, wówczas może nastąpić podjęcie działań w obronie własnych interesów. Na przykład jeden z partnerów może próbować zmienić podejście drugiego do odżywania, narzucając mu swoją dietę i próbując zmienić dotychczasowe upodobania kulinarne. Albo jedna strona próbuje postawić na swoim w kwestii ustalania kierunku wypoczynku wakacyjnego lub sposobu spędzania wolnego czasu, nie uwzględniając dotychczasowych upodobań partnera. Podejmowanie działań mających na celu zlikwidowanie różnic, często prowadzi do ataku na druga osobę. A to z kolei początek walki i obronę tego, co ważne każdego partnera.

Jak widzimy, różnice pomiędzy partnerami będą istniały i co więcej – z upływem czasu będziemy poznawali coraz więcej odmiennych poglądów naszego partnera. Ta świadomość może bardzo pomóc w wypracowaniu neutralnego podejścia do tego, co nas różni, będąc ważnym krokiem w wypracowaniu konstruktywnego podejścia do rozwiązywania konfliktów. Percepcja w konflikcie powinna zostać ukierunkowana na znalezienie rozwiązania, a nie na „problem”, którym w tym wypadku mogą być ujawnione różnice lub niespełnione oczekiwania.

http://www.freepik.com - Designed by yanalya
http://www.freepik.com – Designed by yanalya

Ważne, abyś zadała sobie ważne pytania dotyczące tego, jak Ty postrzegasz konflikt, różnice i jaki jest Twój sposób reagowania w sytuacjach konfliktowych.

  • Czym zatem dla Ciebie jest konflikt? Spróbuj w kilku słowach określić definicję konfliktu. Następnie przyjrzyj się tej definicji i zastanów się, jakie emocje wzbudza w Tobie Twoje spojrzenie na sytuacje konfliktowe? Czy Twoja definicja przybliża Cię do rozwiązania czy raczej oddala od niego, skupiając swoją uwagę na problemie?
  • Jak postrzegasz różnice w związku? Jakie emocje wzbudzają w Tobie różnice pomiędzy Tobą i Twoim partnerem? Jaką reakcję powodują te różnice w Tobie – czy masz chęć „zmienić” swojego partnera czy może jesteś ciekawa, skąd biorą się poglądy Twojego partnera?
  • Jaki masz pogląd na temat różnic w związku? Czy uważasz, że szczęśliwy związek to taki, w którym partnerzy zgadzają się ze sobą w większości spraw? Jaka jest twoja definicja „szczęśliwej relacji”?
  • Jaka jest Twoja pierwsza reakcja, kiedy partner mówi „NIE”? Jakie emocje pojawiają się w Tobie, kiedy słyszysz niezgodę?

Uświadomienie sobie tego, jakie przekonania kierują Tobą w sytuacji konfliktu pomoże Ci odzyskać wpływ na sposób, w jaki reagujesz na sytuacje ujawniające różnice w relacji. Jeśli odczuwasz, że dotychczasowe przekonania nie służyły koncentracji na rozwiązaniu – podejmij pracę nad zmianą przekonań w taki sposób, aby wspierał konstruktywne podejście do rozwiązywania konfliktów.

Jak sobie poradzić z konfliktami w związku?

Kiedy zrozumiemy, że różnice pomiędzy nami, a partnerem są nieuniknione, mamy szansę uwolnić się od obaw, że partner nas zostawi, kiedy będziemy mieć odmienne zdanie od niego. Przede wszystkim zatem ważne, aby poszerzyć swoją percepcję postrzegania konfliktu na taką, która sprzyja poszukiwaniu możliwości porozumienia, a nie zamyka. Możemy spojrzeć na różnice z ciekawością – starać się dostrzec nowe perspektywy i wzbudzić w sobie chęć poznania, z czego wynika odmienny, a może przeciwstawny punkt widzenia partnera. Mówię o tym – aby ,,NIE” wzbudzało ciekawość, a nie złość.

Samo wyobrażenie sobie, że różnica zdań, konflikt czy spór mają potencjał, o którego wykorzystaniu decydujemy my – także bardzo pomaga. Każdy konflikt ma energię. Jak wspomnieliśmy – konflikt to proces, nie stan. Konflikt ma swoją energię i moc. To my decydujemy, w jaki sposób zareagujemy i jak wykorzystamy tę energię – do budowania czy do rujnowania relacji. Nie jest to łatwe, ponieważ w sytuacji konfliktowej, na tle relacji intymnej – bardzo często tracimy dystans i nasze reakcje bywają niekontrolowane, doładowane ładunkiem emocjonalnym.

Konflikt nieodzownie wiąże się ze stresem. Stresujące sytuacje kontroluje centrum dowodzenia, znajdujące się korze przedczołowej. Kora przedczołowa w obliczu silnego stresu ocenia aktualną sytuację oraz biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenia – pomaga Ci skutecznie zareagować. Kora przedczołowa w konflikcie z partnerem może pomóc Ci uświadomić sobie, jak ważny jest dla Ciebie Twój związek i jak kochasz swojego partnera. To zaś może Ci pomóc zareagować w sposób bardziej przemyślany i skuteczny. Niestety nie jest czasem łatwo, ponieważ reakcja stresowa wiąże się z gwałtownym wydzielaniem związków chemicznych, które dynamicznie przepływają przez organizm, wzbudzając w nim gotowość do walki lub ucieczki. Układ przywspółczulny Twojego układu nerwowego w naturalny sposób reguluje funkcje, niezbędne dla zachowania odpowiedniego poziomu pobudzenia. Jednak przy bardzo silnym stresie – Twoje ciało i mózg mogą reagować zbyt silnie lub pozostawać w stanie podwyższonej gotowości, co zakłóci Twoją zdolność do reagowania w sposób zgodny z Twoimi intencjami. Zwłaszcza, jeśli w związku od dawna trwa sytuacja kryzysowa, Twój autonomiczny układ nerwowy pozostaje przez dłuższy czas w stanie podwyższonej gotowości, przez co trudniej zahamować lękliwe pobudzenie i intensywność reakcji emocjonalnych.

Jak można wspomóc działanie kory przedczołowej w sytuacji konfliktu? Jako że w sytuacji konfliktowej, odczytywanej przez mózg jako sytuacje zagrożenia – organizm koncentruje się na tym, aby „przetrwać”, mniejszą uwagę przykładając do ewentualnych konsekwencji podjętych działań – warto pobudzić analityczne myślenie. W takim przypadku dobrze jest wyobrazić sobie konsekwencje naszych zachowań i słów. Może w tym pomóc reguła 10/10/10. Reguła ta pomaga włączyć analityczne myślenie w momentach, kiedy trudno jest myśleć o skutkach swoich emocjonalnych reakcji. Kiedy dosięga Cię nieodparta chęć powiedzenie partnerowi czegoś naprawdę bolesnego, trudnego lub dotkliwego – spróbuj wyobrazić sobie, jak będziesz się czuł po wypowiedzeniu tych słów za 10 sekund, 10 minut i 10 dniach? Działa, prawda?

Zapewne pomyślisz, że to nie takie proste. Jak w sytuacji, kiedy wzbiera w nas gniew i złość myśleć o jakichkolwiek regułach? Nie jest to łatwe, ponieważ nasz mózg postrzega konflikt jako zagrożenie. W trakcie sporu w głowie narasta poziom kortyzolu, dopaminy i adrenaliny, które skutecznie utrudniają racjonalne myślenie. Aby uruchomić płat mózgu odpowiedzialny za myślenie analityczne, czyli korę nową – warto zadać sobie lub parterowi pytanie otwarte, które „zmusi” mózg do myślenia. Jakie to mogą być pytania? Możesz zadać sobie pytanie: „Co teraz czuję?” lub „Jak się teraz czuję?”. Nazwanie swoich emocji lub stanu, w którym jesteś, pozwoli Ci odzyskać świadomość tego, co się z Tobą dzieje i zacząć kontrolować swoje zachowanie. Możesz zapytać siebie „Czego teraz najbardziej potrzebuję?” lub zadać to pytanie partnerowi. Dzięki temu pytaniu rozbrajasz konflikt, gdyż torujesz drogę do prawdziwych potrzeb, których niezaspokojenie najprawdopodobniej uruchomiło mechanizm obronny, jaki wymknął się spod kontroli. To zetknięcie się z potrzebą – własną lub partnera – działa niekiedy otrzeźwiająco. Bywa czasami ogromnym zaskoczeniem. Przede wszystkim zaś – pomaga skoncentrować się na prawdziwym źródle konfliktu, a nie tylko na widocznym wierzchołku góry lodowej.

Jeśli masz poczucie, że Twoje emocje sięgają zenitu i czujesz, że nie jesteś w stanie ich opanować – zadbaj o przestrzeń, w której Twój układ nerwowy będzie mógł się wyciszyć. Zakomunikuj partnerowi, że chcesz powrócić do rozmowy w innym czasie, natomiast teraz potrzebujesz się uspokoić. Jako że w chwilach gniewu oddychamy płytko i nie dotleniamy wszystkich płatów mózgowych – weź głęboki, przeponowy oddech, aby się uspokoić. Możesz wyjść na spacer – ruch pomaga obniżyć poziom kortyzolu i obniża napięcie. Jeśli nie masz takiej możliwości – zmień otoczenie, wychodząc do innego pomieszczenia. Zwiększenie dystansu fizycznego pomaga w zachowaniu dystansu mentalnego i przywróceniu równowagi emocjonalnej.

http://www.freepik.com - Designed by yanalya
http://www.freepik.com – Designed by yanalya

Czym jest konstruktywne rozwiązanie konfliktu?

Kiedy uda Cię przywrócić równowagę emocjonalną, a Twój autonomiczny układ nerwowy powróci do prawidłowego funkcjonowania – możesz rozpocząć pracę nad konstruktywnym rozwiązaniem konfliktu z partnerem. Jeśli zadałeś sobie lub partnerowi otwarte pytanie – szansa na wykreowanie rozwiązania satysfakcjonującego obie strony konfliktu, znacznie wzrasta. Jeśli udało się Wam odpowiedzieć sobie na pytanie – czego tak naprawdę potrzebujecie i uzyskać wiedzę na temat tego, co stoi i źródła konfliktu – jesteście na dobrej drodze do porozumienia. W sytuacji kryzysowej warto zadbać o fundamenty, które czynią Wasz związek silnym. Postarajcie się odnaleźć cokolwiek, co Was łączy – być może pomimo różnicy w wychowywaniu dzieci, oboje macie niezachwianą pewność, że kochacie dzieci nad wszystko na świecie. Jeśli spór dotyczy wspólnego spędzania czasu, zamiast koncentrować się na różnicach, postarajcie się przywołać w pamięci zajęcia, które od zawsze obojgu Wam sprawiały przyjemność. Jeśli konflikt dotyczy emocji – spróbujcie przywołać na myśl te chwile, w których rozumiecie się bez słów i zawsze czujecie się w swoim towarzystwie wspaniale. Każdy z Was może także odpowiedzieć sobie na pytanie – za co ceni swojego partnera i co takiego jest w Waszym związku, co zawsze budzi przyjemne emocje. Takie fundamenty przywracają równowagę emocjonalną i mentalną po burzy, wywołanej skrajnie pobudzonymi obszarami potwierdzającymi zagrożenie.

W takich okolicznościach możecie powrócić do rozmów o rozwiązaniu, które uwzględni zarówno potrzeby Twoje, jak i partnera. Aby te potrzeby zrozumieć – trzeba je z uwagą wysłuchać. Prawdziwe słuchanie w konflikcie nie jest łatwe, ponieważ w naszej głowie kotłują się głównie myśli dotyczące naszych argumentów, odpowiedzi na słowa partnera lub chęć udowodnienia swojej racji. Partnerzy w sytuacji konfliktowej zwykle nie słuchają siebie nawzajem, lecz swojego własnego głosu w głowie. Skoncentrujcie się na sobie nawzajem. Zacznijcie siebie słuchać naprawdę i głęboko. Możecie zadać otwarte pytania, które pozwolą Wam dokładnie rozumieć, co myśli i czuje partner i dadzą wyraz temu, że naprawdę go słuchacie. Każdy z Was powinien mieć przestrzeń do swobodnej wypowiedzi, bez ocen i krytykowania swoich emocji, uczuć, subiektywnego odbioru sytuacji. Sam fakt wypowiedzenia tego, co czujecie – pozwala złagodzić napięcie i skoncentrować się na rozwiązaniu. Teraz skupcie się na poszukiwaniu drogi porozumienia. Jest wiele metod kreowania nowych trwałych rozwiązań. Jedną z najbardziej znanych jest burza mózgów – zapisujcie każdy, nawet najdziwniejszy pomysł. Potem spójrzcie na swoją listę pomysłów i wybierzcie trzy najbardziej uwzględniające Wasze potrzeby. Zdecydujcie, który możecie wdrożyć już teraz? Jaki będzie pierwszy krok, aby zastosować wybrane rozwiązanie? Czego od Was obojga będzie wymagać wdrożenie tego pomysłu? Jaką każdy z Was bierze odpowiedzialność za zastosowanie wypracowanych idei? Umówcie się, że spotkacie się za kilka dni, aby opowiedzieć o swoich emocjach związanych z zastosowanym rozwiązaniem, usprawnić pomysł lub wdrożyć kolejny z listy. Być może pojawi się zupełnie nowa, nieznana dotąd strategia. Ważne, aby stworzyć okoliczności do kreowania rozwiązań – podświadomość na pewno będzie pracowała na Waszą korzyść i poszukiwała zasobów na wdrożenie satysfakcjonujących Was pomysłów.

Jeśli jesteś zainteresowana innymi strategiami rozwiązywania konfliktów – zapraszam Cię do pobrania mojego bezpłatnego ebooka, dostępnego TUTAJ.


Podziel się tym artykułem!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

error

Dołącz do Nas!

w- centrum