Poszukiwanie równowagi w zmianie

Mówi się, że w życiu pewna jest tylko zmiana i choć nie lubię tego powiedzenia, bo słyszałam je wiele razy w różnych firmach jako usprawiedliwienie dla chaosu organizacyjnego i nieprzemyślanych decyzji zarządczych, to prawdą jest, że żyjemy w świecie ciągłych zmian i warto mieć narzędzia, które pomogą świadomie się w nich poruszać.

Ja dzielę zmiany na dwie kategorie – chciane i niechciane; te, które sami kreujemy i te, które na nas spadają. Można ich nie lubić, opierać się im, nie być na nie gotową, udawać, że są niepotrzebne, ale nie można ich uniknąć. Jak więc odnaleźć się w świecie, w którym zmiana staje się codziennością?

Co się dzieje w Twoim życiu?

Zanim będziemy rozkładać zmianę na części pierwsze i się z nią oswajać (to w kolejnych częściach), dzisiaj zapraszam, byś przyjrzała/przyjrzał się najważniejszym obszarom Twojego życia. Niezależnie od tego, czy lubisz zmiany i kiedy coś się zmienia, czujesz, że żyjesz, czy przeciwnie – nie lubisz ich i uważasz, że dobrze jest, jak jest, nie ruszajmy nic – warto spojrzeć na różne obszary życia z dystansu właśnie pod kątem zmian, jakich doświadczasz lub nie.

Często funkcjonujemy na skrajnościach – za dużo lub za mało, wszystko albo nic, teraz albo nigdy. A w życiu potrzebna jest równowaga. Zamiast na krawędzi, nauczmy się żyć pomiędzy. To właśnie „pomiędzy” jest pełna paleta barw życia. „Pomiędzy” wkrada się też rutyna. Dlatego równowaga oznacza, że jest czas zmian i czas stabilizacji. Zmiana, to początek czegoś nowego. Popycha do rozwoju. Dzięki niej stajemy się inne/inni. Czy lepsze/lepsi? To już zależy od nas samych. Stabilizacja natomiast pozwala na ugruntowanie się efektów zmian i smakowanie ich owoców.

Zmianą można w pewnym stopniu zarządzać – tak w środowisku zawodowym, jak i w życiu prywatnym. Oczywiście, nie mamy wpływu na wszystko. Mamy jednak wpływ na to, jak się w tej zmianie zachowamy i co z nią zrobimy.

W jakim momencie życia jesteś?

Doświadczasz zmian, czy to czas stabilizacji?

Zmian jest za dużo, czy za mało?

A może to Twój moment optimum?

Niezależnie od tego, czy masz poczucie, że potrzebujesz zmian, czy czujesz się przytłoczona/przytłoczony ich skalą, spróbuj stanąć „obok”, nabrać dystansu i – choć to może być trudne – popatrzeć z innej perspektywy. Łatwo powiedzieć, prawda? Zwłaszcza, jeżeli jesteś w trybie akcja – reakcja, bo tego wymaga sytuacja.

Jeżeli jesteś w pędzie

Na początek daj sobie 15 minut, tyle wystarczy. Zaparz kawę lub herbatę, znajdź miejsce, w którym będziesz mogła/mógł być ze sobą sam na sam. Wbrew wszystkim złotym radom typu „zatrzymaj się” i „rzuć wszystko i jedź w Bieszczady”, radykalne „stop” nie zawsze jest dobre, dlatego zastanów się na spokojnie, czy to jest dobry moment, by zwolnić, czy jednak musisz być w akcji. Zazwyczaj potrzeba czasu, by od pośpiechu i działania przejść do stanu, w którym będzie możliwy swobodny przepływ myśli i uczuć. Nie masz pewności, czy musisz być w gotowości, czy możesz odpuścić? Odpowiedz sobie na dwa pytania:

  1. Co się stanie, jeżeli tym się nie zajmę?
  2. Co się nie stanie, jeżeli tym się nie zajmę

To powinno pomóc przejść od emocjonalnej do racjonalnej oceny sytuacji. Nie podejmuj nagłych decyzji, daj sobie czas, żeby zwolnić. Pomyśl o biegaczach, którzy po przekroczeniu linii mety biegną jeszcze kila metrów, by pozwolić organizmowi przejść na wolniejszy tryb. Ty też sobie na to pozwól. Głowa i ciało tego potrzebują. Nic na siłę.

Jeżeli czujesz, że potrzebujesz i możesz zwolnić

Jak popatrzeć z dystansu na to, co się dzieje? I jak uporządkować myśli?

Zapraszam Cię dziś do ćwiczenia „Koło życia”. Tym razem daj sobie więcej czasu, około 30 minut. Kawa czy herbata nie zaszkodzą😊. To ćwiczenie można wykorzystać na wiele sposobów. Nam dzisiaj posłuży do oceny skali zmian w Twoim życiu i określenia obszarów, jakich one dotyczą. Zastanowimy się też, czy to zmiany chciane, czy niechciane. Po co to wszystko? Żeby w ogóle mówić o świadomości w zmianie i empatycznym (dla siebie) przechodzeniu przez nią, trzeba mieć kontakt zarówno z emocjami, jak i z rzeczywistością.

Co to znaczy? Być może doświadczasz zmiany, która potocznie mówiąc, kosztuje Cię bardzo dużo emocji. I prawdopodobnie to nie jedyna zmiana, przez którą teraz przechodzisz. To, co najbardziej angażuje Cię emocjonalnie, niekoniecznie musi być najważniejsze, a jednak wyłania się na prowadzenie. Być może w jakiejś sferze Twojego życia potrzebna jest zmiana, a z jakiegoś powodu to się nie dzieje. Dlatego tak ważne jest spojrzenie z góry, całościowo. Chodzi o to, żeby tą zmianą zarządzić (choć czasami po prostu warto dać się jej ponieść!) – zarządzić swoimi siłami, energią, motywacją, zastanowić się, co jest ważne i na czym warto się skoncentrować, a co odpuścić, bo tak naprawdę nie ma wielkiego znaczenia…

Wydrukuj lub przerysuj koło życia (do pobrania tutaj). Możesz też narysować swoje koło i dopisać obszary, których Ci brakuje, jeżeli stwierdzisz, że zaproponowane tutaj nie odpowiadają temu, co jest dla Ciebie teraz ważne.

Weź kredki lub pisaki: żółty, zielony i czerwony.

Kolorem zielonym oznacz dobre zmiany. Kolorem czerwonym – trudne, mające negatywne konsekwencje.

Kolorem żółtym zaznacz te obszary, w których potrzebujesz zmiany, a nic się tam teraz nie dzieje.

Okręgi wyznaczają symbolicznie 10% i rosną na zewnątrz do 100%.

Popatrz na te obszary i zastanów się, jaka jest skala zmian, jakich w nich doświadczasz. To jest ocena zupełnie subiektywna i taka ma być.

A jaka jest skala czasowa? Może być tu i teraz, dzisiaj, mogą być 3 miesiące w tył i 3 miesiące w przód, jeżeli spodziewasz się zmian. Może być i 6. Skala czasowa zależy od tego, jak bardzo czujesz, że te zmiany na Ciebie wpływają lub wpłyną.

Przykładowo: Kariera. Jak wygląda Twoje życie zawodowe? Czy ostatnio coś się zmieniło? Zmieniłaś/zmieniłeś pracę? Z czym się mierzysz? Awansowałaś/awansowałeś? A może straciłaś/straciłeś pracę? Może po prostu jest w porządku i to czas stabilizacji? A może planujesz jakieś zmiany?

Jeżeli uważasz, że tych zmian jest mało, to wybierz mniejsze wartości, jeżeli dużo – odpowiednio większe.

Pamiętaj, robisz to dla siebie. Nie ma dobrych i złych odpowiedzi. Ważne jest Twoje spojrzenie i Twoje uczucia.

Co dalej?

Jakie masz wnioski? Co chcesz z tym zrobić?

Być może potrzebujesz zwolnić i zadbać o stabilizację. A może potrzebujesz zmienić priorytety? Lub wprowadzić zmiany? Zmianę warto zaplanować. Zastanów się, czy to dobry moment na zmiany, czy wiesz, co chcesz osiągnąć i czego potrzebujesz, żeby zrealizować swój cel.

Daj sobie czas, by te przemyślenia „uleżały się”. Raczej nie podejmuj decyzji od razu. Może zrodziły Ci się jakieś pytania? Wątpliwości? Pozwól sobie na nie. Poeksploruj je w sobie. Nie na wszystko odpowiedź musi pojawić się od razu.

Zadbaj o siebie w zmianie. Nawet pozytywne zmiany bywają stresujące, ponieważ wystawiają nas na nowe doświadczenia, konfrontują z tym, co jeszcze nieznane. Nie nakładaj na siebie większej presji niż już nakłada sytuacja.

Pamiętaj! To są ćwiczenia inspiracyjne. Jeżeli czujesz, że rzeczywistość Cię przytłacza i sobie nie radzisz, a nie jest to chwilowe uczucie, tylko przedłużający się stan – zadbaj o siebie! Może się okazać, że potrzebujesz profesjonalnego wsparcia. Poszukaj takiego.

W kolejnych częściach cyklu zajmiemy się naszym podejściem do zmiany, jak jej doświadczamy i przez jakie etapy przechodzimy. Będzie też o emocjach i potrzebach w zmianie, planowaniu zmiany i ocenie jej skutków.

Agata Brataniec

O Autorze:

Agata Brataniec – menedżerka z kilkunastoletnim doświadczeniem. Facylituje sesje strategiczne i projektowe. Prowadzi szkolenia menedżerskie i warsztaty rozwoju osobistego. Wierzy, że w każdym człowieku tkwi potencjał, który wystarczy tylko uwolnić. Wierzy też, że życie przynosi nam różne możliwości – trzeba z wytrwałością szukać lub tylko się na nie otworzyć. I zawsze warto być sobą i być prawdziwym. Niedawno uruchomiła przestrzeń rozwojową.

W-Centrum

Na portalu prezentujemy tematy związane z pasjami, sztuką, zawodami kreatywnymi, rękodziełem, ginącym rzemiosłem, ale także z obszaru social media i sektora NGO, wraz z jego uwarunkowaniami prawnymi, możliwościami jakie stwarza, oraz prezentacją ciekawych inicjatyw z tego obszaru. Zapraszamy do współpracy!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

w-Centrum